Książki historyczne o historii Prus i stare meble stylowe to wszytko znajdziesz w miasteczku na Warmii o nazwie Dobre Miasto
Powrót do indeksu
 

Gazeta Olsztyńska

 

Na jednej ziemi: Bałtowie, Słowianie i Germanie

Pruska baba

Mieszkańców dawnych Prus często mylnie utożsamia się z niemiecką historią tych ziem. Tymczasem to lud bałtycki. Wciąż o nim niewiele wiemy. Stąd pomysł Colloguia Baltica - spotkań poświęconych Prusom.


-Czego o Prusach jeszcze nie wiemy?

Dr Bogdan Radzicki, sekretarz konferencji, filozof z UWM: Wciąż nie wiemy np. jak wyglądało życie Prusów we wczesnym średniowieczu. Nieznane są szczegóły ich migracji, przesiedleń. Więcej jest też hipotez na temat religii i kultury tego ludu niż pewników. Nie zachowały się żadne pisane dokumenty, poza pracami autorów z innych regionów świata (m.in. pisarzy z kręgu kultury rzymskiej: Ptolemeusza, Tacyta).

-A „namacalne" pozostałości kultury pruskiej?

Do najbardziej znanych należy rzeźba, tzw. Baby pruskiej, na dziedzińcu olsztyńskiego zamku (czy to baba, nie wiemy). Pozostało jeszcze szereg grodzisk najwięcej w okolicach Cerkiewnika, w Kabikiejmach i Łupstychu. Ale dla kogoś, kto nie wie czego szukać, to tylko górki, ponieważ z grodzisk zachowały się wyłącznie wały ziemne.

-Może w takim razie warto odtworzyć taki gród, jak w Biskupinie?

Rzeczywiście, ze względów dydaktycznych, ale i jako atrakcję turystyczną, stowarzyszenie Pruthenia planuje odtworzyć gród na podobieństwo tego w Biskupinie. Ale na razie zbyt mało wiemy, jak dokładnie grody wyglądały. Dotąd nie prowadzono żadnych kompleksowych badań na ten temat.

-Więcej wiadomo o religii Prusów?

Spór jest nawet co do panteonu. Niektórzy przyjmują, że naczelnym bóstwem był Perun, wedle innych znany tylko na Litwie, inni że Okkopirmus. Jeszcze inni widzą go w bóstwie Kurkę (wymieniony w Traktacie Dzierzgońskim z 1249 roku). Mnóstwo szkód zrobili humaniści XVI i XVII-wieczni. Na siłę próbowali przyrównać religię pruską do klasycznego politeizmu rzymsko-greckiego, znaleźć odpowiedniki Zeusa, Jowisza itd.

-Ktoś zapyta zatem jaki mieli Prusowie wpływ na nasza kulturę? Czy badania to nie jest marnowanie pieniędzy?

I o tym dyskutowaliśmy podczas konferencji. Dawne tereny pruskie zamieszkuje ludność napływowa, która z Bałtami ma niewiele wspólnego. Można też sięgać do pierwotnej współnoty bałtosłowiańskiej, choć podważa ten termin prof. Wojciech Nowakowski z Warszawy. Naszą kulturę tworzy nie tylko namacalna spuścizna. Pozostałość po Prusach to np. nazwy miejscowości Kajmy, Kabikiejmy, Łupstych, Jonkowo, Tuławki, jeziora Świętajno. To tworzy swoisty klimat. Można nad tym przejść do porządku dziennego, ale można też w mitologii tej ziemi szukać źródeł toż­samość.

mio

 

Konferencja odbyła się 23-25 września, w Ośrodku Badań Naukowych w Olsztynie. Naukowców z kraju i zagranicy zaprosiły do dyskusji Stowarzyszenie Pruthenia, OBN oraz Insty­tut Historii i Stosunków Międzynarodowych UWM.

 

Historia Prusów

Prusowie to lud osiadły u schyłku starożytności i w średniowieczu między dolną Wista i dolnym Niemnem. Spokrewnieni językowo i kulturowo byli z Litwinami i Łotyszami. Dzielili się na wiele plemion (Pomezanowie.Pogezanowie, Warmowie, Natangowie, Sambowie, Bartowie, Nadrowowie, Skalowowie, Galindowie, Sasinowie i Jaćwingowie). W XII wieku Prusowie zostali podbici i w większości wyniszczeni przez Krzyżaków. Pozostali ulegli stopniowej germanizacji. Ostatnie grupy ludności mówiącej językiem pruskim przetrwały do XVI w.

 Powrót

© Towarzystwo Pruthenia